KALENDARZ IMPREZ

Sobota, 15 Grudnia 2018
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
          01 02
03 04 05 06 07 08 09
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Aktualności

Proziaki ze swoim świętem

  • 04-08-2018

W niedzielę, 5 sierpnia br., w Kresowa Osada w Baszni Dolnej k. Lubaczowa I Święto Podkarpackiego Proziaka (wydarzenie towarzyszące Festiwalowi Dziedzictwa Kresów). Będzie tam prawdziwa – chociaż na kółkach – 2,5 tonowa kuchnia z kafli i metalowym blatem, na której Marek Kiełtyka ze swoją ekipą będzie piekł proziaki. Jeżeli jeszcze nie jadłeś w życiu proziaka obecność obowiązkowa.

 

Proziaki to placki mączne z dodatkiem sody oczyszczonej. W Podkarpackiem mają udokumentowaną tradycję wyrobu od ponad 150 lat.

Mąkę (pszenną, pszenno-żytnią lub razową) wystarczy wymieszać z wodą‚ dodać niewielka ilość sody oczyszczonej, lekko posolić‚ zagnieść ciasto‚ podzielić na kawałki‚ rozwałkować na płaski‚ okrągły krążek, upiec i placek gotowy. Oczywiście w wersji najprostszej, bo w miarę wzbogacania składników staje się on smaczniejszy i pożywniejszy. Zalecane jest dodanie jajka, mleka zsiadłego (maślanki, kwaśnej śmietany lub kefiru) i następnie piec na rozgrzanej blasze tradycyjnej kuchnia kaflowej opalanej drewnem. Obecnie ze względu na zanik kuchni z blatem stalowym piecze się je najczęściej na patelni na niezbyt głębokim tłuszczu (oleju lub smalcu) lub na patelni teflonowej, bez omasty. Kuchenną blachę zastępują też z powodzeniem krążki wyciętej grubej blachy lub specjalne blaszki/podkładki dostępne w sklepach AGD. Pieczone są także w piecu chlebowym lub piekarniku. Ich kształt może być okrągły (średnica około 6-10 cm) lub czworokątny, owalny, a nawet romboidalny. Mogą też być wyrabiane na słodko, gdy do ciasta doda się więcej cukru.


Najlepiej smakują ciepłe, posmarowane masłem. Są też smakosze, którzy lubią jeść proziaki z miodem, dżemem, konfiturami lub powidłami. Idealnym dodatkiem jest także masło czosnkowe. Popijane zsiadłym lub zwykłym mlekiem stanowią iście wiejskie śniadanko. Warto jednak pamiętać, że średniej wielkości proziak ma ok. 600 kalorii. Można je zjeść na miejscu lub kupić na wynos np. w wielu miejscach w Podkarpackiem (m.in. Karczma pod Semaforem w Bachórzu, Restauracja Gościniec i Bar Stolarnia w Rzeszowie, Restauracja Cuda Wianki w Przemyślu).

Proziak udowadnia podstawową zasadę w kuchni, że często wyborny smak tkwi w prostocie składników i wykonaniu. Ten najbardziej charakterystyczny dla naszego województwa wypiek jest zarazem jedynym wyrobem wspólnym dla niemal wszystkich tradycji kulinarnych tworzących podkarpacką kuchnię regionalną. Rodzaj placuszków z mąki, kwaśnego mleka, sody i soli można znaleźć i w Beskidzie, na Pogórzu, Roztoczu, w kuchni Rzeszowiaków i Lasowiaków.

 

Przepisy na proziaki

Kiedyś wprawna gospodyni potrafiła w 5-10 minut zagnieść ciasto, rozpalić w piecu i upiec proziaki. Teraz trwa to ciut dłużej, ale nadal warto to zrobić.

Składniki (porcja na 40 proziaków): 1 kg mąki, półtorej łyżeczki sody, 1/2 litra kwaśnego mleka (lub kefiru), 1 łyżeczka soli, 2-3 jajka

Wykonanie: do naczynia wlać kwaśne mleko i dodać pozostałe składniki. Wyrabiać długo, rozwałkować na grubość 1,5-2 cm i wykrawać szklanką. Piec na blasze w temperaturze 170 ºC, przez około 15-20 minut, z obu stron, aż będą rumiane.

BIURO PROJEKTU: STOWARZYSZENIE NA RZECZ ROZWOJU I PROMOCJI PODKARPACIA PRO CARPATHIA UL. RYNEK 16 35-064 RZESZÓW
PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ
PROJECT SUPPORTED BY A GRANT FROM SWITZERLAND THROUGH THE SWISS CONTRIBUTION TO THE ENLARGED EUROPEAN UNION